Vải, Cotton & Kiểu Dệt

Loại vải tốt nhất để sử dụng cho áo sơ mi là gì?
Nó phụ thuộc vào mục đích sử dụng của bạn đối với chiếc áo

Một phần của niềm vui khi mặc áo sơ mi là nhận ra loại vải của chiếc áo đó. Mỗi loại sợi dẫn đến có độ dầy và độ xuyên thấu khác nhau. Mỗi kiểu dệt tạo ra một loại vải khác nhau, có kết cấu, tính thông thoáng và cách lấy màu riêng. Bị lôi cuốn bởi những khác biệt này cũng như ý nghĩa của việc mặc áo sơ mi ngày nay, Jemi tin rằng một phần của niềm vui khi mặc áo sơ mi là hiểu cách chúng được tạo ra, thậm chí từ cả sợi dệt. Dưới đây Jemi tổng hợp các kiểu dệt chính của vải, để khi shopping cho tủ quần áo áo sơ mi của mình, bạn có thể chọn áo như một người sành điệu thực sự.

Poplin (vải Kate)

Poplin có lẽ là những gì bạn nghĩ đến đầu tiên khi nhắc đến vải áo sơ mi nam. Trơn, láng, mịn. Với cùng số sợi ngang và dọc dệt đan xen vào nhau, cân bằng, nhất quán, kiểu dệt Poplin cho bề mặt vải mềm mại, mỏng, nhẹ nhưng cũng mát mẻ và thoáng khí. Đặc biệt, vải trắng có thể hơi xuyên thấu. Tại Việt Nam, Poplin thường được biết với cái tên “không chính thống” là Kate, Kate chính là vải Poplin tuy nhiên vì là kiểu dệt phổ biến và thông dụng, Kate có đủ kiểu hàng từ “thượng vàng đến hạ cám” nhưng cám nhiều hơn là vàng. Trong đó Kate Silk gần như hoàn toàn được dệt bằng sợi Nilon nên giá thành rất rẻ, tuy chống nhăn nhưng mặc rất “kém sang”. Chất cotton càng nhiều, càng dày dặn thì vải đó có chất lượng càng tốt. Jemi đề xuất áo sơ mi poplin cho diện mạo công sở hàng ngày và cho các buổi lễ trang trọng.

Oxford

Oxford khá giống với kiểu dệt đan giỏ hay đan rổ (Basket Weave) trong đó hai sợi ngang được bắt chéo trên hai sợi dọc với tỉ lệ sợi như nhau. Thông thường, sợi ngang là sợi trắng còn dọc là sợi có màu dẫn đến sự xuất hiện màu hai tông màu trên một nền vải. Vẫn có trường hợp sử dụng màu đồng nhất nhưng ít thấy hơn. Kiểu dệt 2×2 tạo ra kết cấu hơi thô nhưng bền hơn hầu hết các loại vải. Kết cấu này làm cho vải dày hơn và thô hơn, hoàn hảo để mặc trong những ngày mát mẻ. Kiểu dệt oxford rất phổ biến trong những chiếc áo sơ mi Casual, đặc biệt với kiểu cổ áo cài nút Button Down, tuy nhiên áo sơ mi Oxford vẫn có thể được mặc đến văn phòng nếu việc cắt may và độ hoàn thiện áo đủ chuyên nghiệp. Nhìn chung, một chiếc áo oxford được thiết kế nhằm đề cao độ bền và tính linh hoạt của nó. Jemi gợi ý áo sơ mi Oxford cho: phong cách năng động, thoải mái, họp mặt gia đình, những ngày bình thường tại văn phòng và môi trường làm việc trẻ năng động.

Pinpoint Oxford

Pinpoint (còn được gọi là pinpoint oxford) có cùng kiểu dệt với vải oxford, điểm khác biệt là cấu trúc dệt hai và một. Sợi ngang đơn đi qua hai sợi dọc tạo thành một điểm thắt gọi là Pin Point. Kiểu vải này là một sự giao thoa nằm giữa Poplin và Oxford. Khít và dày hơn Poplin nhưng lại không thô bằng Oxford. Nó trang trọng hơn vải oxford, nhưng ít trang trọng hơn poplin. Vải Pinpoint thường không xuyên thấu và hơi nặng, dày hơn vải poplin. Khi thấy loại vải có bề mặt trơn na ná Poplin nhưng khi sờ lại thấy khít, ít mịn mà hơi thô (cảm giác giống như phiên bản 100% cotton của Poplin) thì đó chính là vải Pinpoint Oxford. Do cấu trúc dầy và nặng hơn Poplin nên áo sơ mi Pinpoint khá bền. So với Poplin và Oxford thì Pinpoint có phần ít phổ biến hơn, tùy vào khẩu vị và trải nghiệm riêng để có thể nói bạn yêu thích loại vải này hay không.

End on End

End-on-end là một loại vải áo sơ mi khá phổ biến ở “Tây” nhưng lại ít thấy ở “Ta”. End-on-end có kiểu dệt poplin tuy nhiên trong đó sợi ngang là một màu và sợi dọc là màu khác. Hầu hết các loại vải end-on-end thường được lai với màu trắng để giữ nét hài hòa của vải, tuy nhiên vẫn có kiểu vải phối với tone màu trầm. Nhìn từ xa trông như một màu trơn đồng nhất, nhưng nhìn gần bạn sẽ thấy được kết cấu hai màu sợi của nó. End-on-end là một thay thế tuyệt vời cho vải Poplin thông dụng để đa dạng tủ áo sơ mi của bạn.

Chambray

Chambray là loại vải đậm chất Casual, để dễ hình dung nó gần giống như Jean và Denim vì thường được dệt từ sợi có tone màu trầm đặc biệt là xám và xanh đen. Chambray có kiểu dệt trơn của Poplin với sự kết hợp khác màu của sợi ngang và dọc. Điều đó có nghĩa Chambray về kết cấu giống hệt End-on-end. Khác biệt đến từ sợi dệt có mật độ dày và thô hơn, kết quả ta có loại vải nặng và “Relax” hơn so với các loại vải công sở. Bởi đặc tính hai màu sợi, nhìn xa vải Chambray vẫn cho nền vải cùng tone màu đồng nhất và thấy rõ cấu trúc sợi hơn khi nhìn gần.

Twill (Dệt chéo)

Vải twill có thể dễ dàng nhận ra vì bề mặt có hằn đường gân nhờ kết cấu dệt chéo đáng chú ý. Được cấu thành từ kiểu dệt có phần phức tạp hơn so với việc đan xen một sợi trên sợi dưới có phần khá cơ bản, vải Twill được đánh giá là một phiên bản cao cấp hơn so với Poplin. Tính ứng dụng của hai loại vải này là như nhau, tuy không có bề mặt trơn láng, mát mẻ, mịn màng như cách mà Poplin mang lại nhưng Twill có mật độ dệt cao, khít và dày hơn một chút so với Poplin. Đặc biệt chúng ít nhăn, dễ ủi hơn.

Herringbone (Xương cá)

Herringbone là một loại vải gân chéo (Twill) được nhân đôi khi dệt để tạo ra kiểu họa tiết Chevron (zigzag hình hình chữ V). Tên vải xuất phát từ sự tương đồng với xương của một con cá trích. Kiểu họa tiết Chevron đã xuất hiện từ rất lâu từ năm 1800 trước Công Nguyên trên đồ gốm và chạm khắc đá Hy Lạp, ứng dụng trong lĩnh vực thiết kế thời trang nội ngoại thất ngày nay làm cho phong cách sọc này có bề dày lịch sử hàng thế kỷ. Kiểu dệt này được hưởng tất cả các lợi ích của kiểu dệt gân chéo Twill, vì vậy vải xương cá có độ rủ tốt và dễ ủi. Vải Herringbone có cảm giác mịn màng, hơi dầy và bóng nhẹ, thường được thấy trên nền vải trắng. Jemi đánh giá đây là loại vải rất đẹp và cao cấp, đặc biệt loại vải này tuy phổ biến ở “Tây” nhưng khá hiếm ở thị trường Việt Nam. Bởi độ hiếm và ít phổ biến, một khi đã mua được vải Herringbone, gần như chắc chắn bạn mua được vải chuẩn cao cấp. Jemi gợi ý những chiếc áo Herringbone cho: những dịp ăn mặc công sở và những dịp bình thường khi bạn muốn thêm một chút sành điệu nhưng vẫn trang trọng lịch lãm.

Denim

Denim là loại vải khá phổ biến, khi nhắc đến ta nghĩ đến loại vải dùng để may quần Jean hoặc áo khoác với tone màu chàm nhiều cấp bậc. Tuy nhiên Denim cũng có loại được dệt riêng dành cho sơ mi với độ dày ít hơn, mềm hơn và mỏng hơn so với vải quần. Nếu Chambray là phiên bản dệt hai màu sợi và thô hơn của Poplin thì Denim cũng vậy khi đem so với vải Twill. Vải denim có kết cấu sợi dệt chéo của Twill hình thành từ hai màu sợi, trong đó sợi trắng được dệt chìm bên dưới, sợi màu nổi trên. Các sợi màu của vải Denim thường được tạo ra qua một quá trình gọi là nhuộm chàm (Indigo Dye), kiểu nhuộm này khá “hay ho” vì nó lấy màu nguyên thủy chiết xuất từ lá của cây Chàm và cho ra tone màu xanh rất nịnh mắt. Cấu trúc từ sợi của Denim cũng dày, thô và có phần xơ hơn khi so với Twill. Điều đó làm vải có tính chất “bụi” hơn và hoàn hảo cho phong cách Casual.

Royal Oxford (Oxford Hoàng Gia)

Một cái tên khá đẹp có phần hơi quá bóng bẩy, mỹ miều. Nhưng Royal Oxford đúng là kiểu dệt tuyệt vời. Mặc dù có tên tương tự và là họ hàng với vải Oxford, nhưng kết cấu dệt của nó lại khá khác và phức tạp hơn với cấu trúc sợi 2x3x2, điều này tạo ra một chút độ bóng trên bề mặt và ta có thể thấy được vân sợi rõ khi nhìn gần. Không hiểu vì lý do gì, nhưng vải Royal Oxford thường chỉ được thấy với hai tone màu nhất định là trắng và xanh light blue, hai màu trang trọng thanh lịch nhất. Đối với màu xanh light blue, sợi chìm thường được dệt với màu trắng, tạo chiều sâu độ và độ bóng nhẹ cho nền vải. Royal Oxford là kiểu dệt đẹp, đa số vải hình thành từ kiểu dệt này có chất lượng và độ hoàn thiện cao, vải Royal Oxford vẫn có ở Việt nam nhưng rất ít, kể cả ở “Tây” chúng cũng không phải loại vải phổ biến và thường được sử dụng cho loại áo sơ mi cao cấp.

Dobby, Jacquard (Gọi chung là Textured, vải dệt họa tiết cách điệu)

Jackquard và Dobby thật ra không phải kiểu dệt mà nó là tên của hai loại máy có khả năng thiết kế riêng khung dệt dùng để tạo ra những kiểu dệt cách điệu, hoa văn như thổ cẩm. Lưu ý rằng hoa văn tạo ra bằng sợi dệt khác với hoa văn được in lên trên nền vải trơn, như cách mà logo được thêu lên vải chứ không phải in. Bằng cách kết hợp nhiều kiểu dệt khác nhau và tạo ra những kiểu dệt khác, khả năng tạo ra những kiểu dệt khác nhau là vô tận. Có thể hiểu tóm gọn vải dệt Jackquard, Dobby ám chỉ chung cho những kiểu dệt cách điệu không giống với những kiểu dệt phổ biến nhằm tạo ra những hoa văn, họa tiết trên vải theo cách mà người dệt muốn. Từ những họa tiết đơn giản như một dấu chấm, đường sọc, diamond cho đến những họa tiết phức tạp hơn như Paisley (con sò) đều có thể được tạo ra. Điểm khác biệt của hai loại vải này là Jackquard dệt họa tiết chìm, còn Dobby dệt họa tiết nổi. Ví dụ như ảnh dưới, họa tiết nổi lên trên nền vải thì đó là Dobby. Các sợi ngang và dọc có thể cùng hoặc khác màu, họa tiết cũng có thể dùng sợi cùng màu hoặc khác màu để làm nổi bật lên nền vải. Vải dệt họa tiết là một cách rất tinh tế để đa dạng cho kiểu áo của bạn, và bởi độ phức tạp tương đối trong quá trình dệt. Các loại vải dệt họa tiết hầu như đều có tỉ lệ cotton 100%, chất lượng vải rất tốt, trái ngược hoàn toàn với kiểu dệt phổ biến và đơn giản nhất là Poplin.

Linen (Vải lanh)

Khi nói đến Linen, điều đầu tiên cần phân biệt Linen không phải kiểu dệt mà nó là một loại sợi tương tự cotton. Linen rất thoáng khí và thường được chọn để mặc ở vùng có khí hậu nóng hoặc mùa hè. Vải Linen được làm từ sợi của cây lanh, và nó tốn công sức để sản xuất hơn là cotton. Thông thường vải linen sẽ được dệt thưa và mỏng hơn so với hầu hết các loại vải, cảm giác sờ bề mặt khô và thô rất độc đáo không giống như cotton. Vải Linen có xu hướng dễ nhăn nếu không muốn nói là rất nhăn. Bởi đặc trưng riêng của loại sợi này mà khi dệt bề mặt vải linen có những nốt sần đặc trưng, tuy rất nhăn nhưng vải linen có độ rũ mềm tạo cảm giác thư giãn vô vùng. Linen có sức quyến rũ sang trọng riêng của nó bởi lẽ đây là loại vải dành cho trang phục vua chúa thời Ai Cập. Buồn cười thay trên đời này, những thứ đẹp đẽ thường khó giữ và chăm sóc, có lẽ vì thế mà nó càng giá trị. Linen cũng vậy, nó là loại vải khó bảo quản không kém gì lụa tơ tằm. Linen là loại vải cực kì yêu nước, chỉ nên giặt ngâm và phơi riêng không vò không vắt. Để Linen ráo nước tự nhiên trong bóng râm và gió sẽ làm nhiệm vụ hong khô cho áo. Áo khô là bạn đã có thể mặc không cần ủi, những nếp nhăn lúc này rất ít và trông tự nhiên. Tuy nhiên nếu bạn thích cái nhìn chỉn chu chỉ cần ủi sơ lại là áo sẽ phẳng.